Лоуренс (Ларри) тарабынан Ван Исегем - Van Technologies, Inc. компаниясынын президенти/башкы директору.
Эл аралык деңгээлде өнөр жай кардарлары менен бизнес жүргүзүү учурунда биз укмуштуудай сандагы суроолорго жооп берип, ультрафиолет нурлары менен айыктырылуучу каптоолорго байланыштуу көптөгөн чечимдерди сунуштадык. Төмөндө эң көп берилүүчү суроолордун айрымдары келтирилген жана ага тиркелген жооптор пайдалуу түшүнүк бере алат.
1. Ультрафиолет нурлары менен кургатылуучу каптамалар деген эмне?
Жыгачты жасалгалоо өнөр жайында ультрафиолет нурлары менен кургатылуучу каптоолордун үч негизги түрү бар.
100% активдүү (кээде 100% катуу заттар деп аталат) ультрафиолет нурлары менен айыктырылуучу каптамалар – бул эриткичти же сууну камтыбаган суюк химиялык курамдар. Колдонгондон кийин, каптама кургатуудан мурун кургатуунун же буулануунун кажети жок эле дароо ультрафиолет нурларынын энергиясына дуушар болот. Колдонулган каптама курамы сүрөттөлгөн жана тийиштүү түрдө фотополимерлештирүү деп аталган реактивдүү процесс аркылуу катуу беттик катмарды түзүү үчүн реакцияга кирет. Айыктыруудан мурун буулануунун кажети жок болгондуктан, колдонуу жана айыктыруу процесси укмуштуудай натыйжалуу жана үнөмдүү.
Суудагы же эриткичтеги гибриддик ультрафиолет нурлары менен кургатылуучу каптамалар, албетте, активдүү (же катуу) курамды азайтуу үчүн сууну же эриткичти камтыйт. Катуу курамдын мындай азайышы колдонулган нымдуу пленканын калыңдыгын жана/же каптаманын илешкектигин көзөмөлдөөнү жеңилдетет. Колдонууда бул ультрафиолет каптамалары жыгач беттерге ар кандай ыкмалар менен колдонулат жана ультрафиолет нурлары менен кургатуудан мурун толугу менен кургатылуу керек.
Ультрафиолет нурлары менен айыктырылуучу порошок каптамалары да 100% катуу курамдардан турат жана адатта электростатикалык тартылуу аркылуу өткөргүч субстраттарга колдонулат. Колдонулгандан кийин, субстрат порошок эритүү үчүн ысытылат, ал агып чыгып, беттик пленканы пайда кылат. Андан кийин капталган субстрат айыктырууну жеңилдетүү үчүн дароо ультрафиолет энергиясына дуушар болушу мүмкүн. Пайда болгон беттик пленка мындан ары жылуулук деформацияланбайт же сезгич эмес.
Бул ультрафиолет нурлары менен айыктырылуучу каптоолордун ультрафиолет энергиясына дуушар болбогон беттик аймактарда айыктырууну камсыз кыла турган экинчилик айыктыруу механизмин (жылуулук менен активдештирилүүчү, нымдуулукка реакция кылуучу ж.б.) камтыган варианттары бар. Бул каптоолорду көбүнчө кош айыктыруучу каптоо деп аташат.
Колдонулган ультрафиолет нурлары менен айыктырылуучу каптоонун түрүнө карабастан, акыркы беттик жасалгалоо же катмар өзгөчө сапат, бышыктык жана каршылык касиеттерин камсыз кылат.
2. Ультрафиолет нурларына туруктуу каптамалар майлуу жыгач түрлөрүн кошо алганда, ар кандай жыгач түрлөрүнө канчалык деңгээлде жабышат?
Ультрафиолет нурлары менен кургатылуучу каптоолор көпчүлүк жыгач түрлөрүнө эң сонун адгезия көрсөтөт. Кургатуу жана негизге тиешелүү адгезияны камсыз кылуу үчүн жетиштүү адгезия шарттарынын бар экендигине ынануу маанилүү.
Айрым түрлөрү табигый түрдө өтө майлуу болуп, адгезияны күчөтүүчү праймерди же "tiecoat" колдонууну талап кылышы мүмкүн. Van Technologies компаниясы бул жыгач түрлөрүнө ультрафиолет нурлары менен жабышуучу каптамаларды адгезиялоо боюнча бир топ изилдөөлөрдү жана иштеп чыгууларды жүргүзгөн. Акыркы иштеп чыгууларга майлардын, ширенин жана чайырдын ультрафиолет нурлары менен жабышуучу үстүнкү катмардын адгезиясына тоскоол болушуна жол бербеген бир гана ультрафиолет нурлары менен жабышуучу герметик кирет.
Же болбосо, жыгачтын бетиндеги майды каптоону колдонуудан мурун ацетон же башка ылайыктуу эриткич менен сүртүү менен кетирүүгө болот. Алгач жүнсүз, сиңирүүчү чүпүрөк эриткич менен нымдалып, андан кийин жыгачтын бетине сүртүлөт. Бет кургап, андан кийин ультрафиолет нурлары менен кургатылуучу каптоону колдонсо болот. Беттик майды жана башка булгоочу заттарды алып салуу колдонулган каптоонун жыгачтын бетине кийин жабышышына өбөлгө түзөт.
3. Ультрафиолет каптамалары менен кандай боёктор шайкеш келет?
Бул жерде сүрөттөлгөн тактардын кайсынысын болбосун натыйжалуу жаап, үстүнкү бетин 100% ультрафиолет нурлары менен айыктырылуучу, эриткич менен азайтылган ультрафиолет нурлары менен айыктырылуучу, сууда ультрафиолет нурлары менен айыктырылуучу же ультрафиолет нурлары менен айыктырылуучу порошок системалары менен каптоого болот. Ошондуктан, рыноктогу дээрлик бардык тактарды ультрафиолет нурлары менен айыктырылуучу каптоого ылайыктуу кылган бир катар ылайыктуу айкалыштар бар. Бирок, сапаттуу жыгач бетин жабуу үчүн шайкештикти камсыз кылуу үчүн эске алынышы керек болгон айрым жагдайлар бар.
Суудагы тактар жана суудагы ультрафиолет нурлары менен айыктырылуучу тактар:Суудагы тактардын үстүнө 100% ультрафиолет нурлары менен айыктырылуучу, эриткич менен азайтылган ультрафиолет нурлары менен айыктырылуучу же ультрафиолет нурлары менен айыктырылуучу порошок герметиктерди/үстүнө катмарларды сүйкөгөндө, апельсин кабыгынын, балыктын көзүнүн, кратерлердин, көлчүктөрдүн жана көлчүктөрдүн пайда болушу сыяктуу каптоо бирдейлигиндеги кемчиликтердин алдын алуу үчүн так толугу менен кургак болушу керек. Мындай кемчиликтер колдонулган каптоолордун беттик тартылуусунун төмөндүгүнөн улам, колдонулган тактан калган жогорку калдык суунун беттик тартылуусуна салыштырмалуу пайда болот.
Бирок, сууда ультрафиолет нурлары менен айыктырылуучу каптаманы колдонуу, адатта, кечиримдүү. Айрым сууда ультрафиолет нурлары менен айыктырылуучу герметиктерди/үстүңкү катмарларды колдонгондо, колдонулган так терс таасирлери жок нымдуулукту көрсөтүшү мүмкүн. Такты колдонуудан калган нымдуулук же суу кургатуу процессинде колдонулган сууда ультрафиолет нурлары менен айыктырылуучу герметик/үстүңкү катмар аркылуу оңой эле тарайт. Бирок, ар кандай такты жана герметикти/үстүңкү катмардын айкалышын чыныгы бетке сүйкөөдөн мурун, репрезентативдик сыноо үлгүсүндө сынап көрүү сунушталат.
Май негизиндеги жана эриткич менен алынган боёктор:Май негизиндеги же эриткич менен жугуучу тактарга колдонула турган система болушу мүмкүн болсо да, адатта, кандайдыр бир герметик/үстүнкү катмарды колдонуудан мурун бул тактарды толугу менен кургатуу зарыл жана абдан сунушталат. Мындай типтеги жай кургаган тактар толук кургатуу үчүн 24 сааттан 48 саатка чейин (же андан көп) убакыт талап кылынышы мүмкүн. Дагы бир жолу, системаны жыгачтын белгилүү бир бетинде сынап көрүү сунушталат.
100% ультрафиолет нурлары менен айыктырылуучу тактар:Жалпысынан алганда, 100% ультрафиолет нурлары менен айыктырылуучу каптамалар толук айыкканда жогорку химиялык жана сууга туруктуулукту көрсөтөт. Бул туруктуулук кийинчерээк колдонулган каптамалардын жакшы жабышуусун кыйындатат, эгерде астындагы ультрафиолет нурлары менен айыктырылган бет механикалык байланыш түзүү үчүн жетиштүү түрдө абразивдештирилбесе. Кийинчерээк колдонулган каптамаларга сезгич болуп иштелип чыккан 100% ультрафиолет нурлары менен айыктырылуучу тактар сунушталса да, катмар аралык адгезияны күчөтүү үчүн 100% ультрафиолет нурлары менен айыктырылуучу тактардын көпчүлүгү абразивдештирилиши же жарым-жартылай айыктырылышы керек ("В" стадиясы же бүдүрчөлөрдүн айыктырылышы деп аталат). "В" стадиясы так катмарында калдык реактивдүү жерлерди пайда кылат, алар толук айыктыруу шарттарына дуушар болгондо колдонулган ультрафиолет нурлары менен айыктырылуучу каптама менен бирге реакцияга киришет. "В" стадиясы ошондой эле такты колдонуудан келип чыгышы мүмкүн болгон ар кандай дандардын көтөрүлүшүн жок кылуу же кесүү үчүн бир аз абразивдешүүгө мүмкүндүк берет. Жылмакай пломбалоо же үстүнкү катмарды колдонуу катмар аралык адгезияны эң сонун камсыз кылат.
100% ультрафиолет нурлары менен айыктырылуучу тактар менен байланышкан дагы бир көйгөй караңгы түстөргө байланыштуу. Күчтүү пигменттүү тактар (жана жалпысынан пигменттүү каптоолор) көрүнгөн жарык спектрине жакын энергия берүүчү ультрафиолет лампаларын колдонгондо жакшыраак иштейт. Галлий менен легирленген кадимки ультрафиолет лампалары стандарттуу сымап лампалары менен айкалышып, эң сонун тандоо болуп саналат. 395 нм жана/же 405 нм нур чыгаруучу ультрафиолет LED лампалары 365 нм жана 385 нм массивдерге салыштырмалуу пигменттүү системалар менен жакшыраак иштейт. Андан тышкары, көбүрөөк ультрафиолет кубаттуулугун (мВт/см2) берүүчү ультрафиолет лампа системалары2) жана энергия тыгыздыгы (мДж/см22) колдонулган так же пигменттелген каптоо катмары аркылуу жакшыраак кургатуу.
Акырында, жогоруда айтылган башка боёк системаларындагыдай эле, боёло турган жана бүткөрүлө турган бет менен иштөөдөн мурун сыноодон өткөрүү сунушталат. Кургатуудан мурун текшерип көрүңүз!
4. 100% ультрафиолет каптоолору үчүн пленканын максималдуу/минималдуу түзүлүшү канча?
Техникалык жактан алганда, ультрафиолет нурлары менен айыктырылуучу порошок каптамалары 100% ультрафиолет нурлары менен айыктырылуучу каптамалар болуп саналат жана алардын колдонулган калыңдыгы порошокту бүтөлүп жаткан бетке байлаган электростатикалык тартылуу күчтөрү менен чектелет. Ультрафиолет нурлары менен айыктырылуучу порошок каптамаларын өндүрүүчүдөн кеңеш алган жакшы.
Суюк 100% ультрафиолет нурлары менен айыктырылуучу каптоолорго келсек, колдонулган нымдуу пленканын калыңдыгы ультрафиолет нурлары менен айыктыргандан кийин болжол менен бирдей кургак пленканын калыңдыгына алып келет. Бир аз кичирейүү сөзсүз болот, бирок адатта анын кесепети минималдуу болот. Бирок, өтө тар же кууш пленканын калыңдыгына чыдамдуулукту көрсөткөн жогорку техникалык колдонмолор бар. Мындай шарттарда, нымдуу жана кургак пленканын калыңдыгын өз ара байланыштыруу үчүн түз айыктырылган пленканы өлчөө жүргүзүлүшү мүмкүн.
Акыркы айыктырылуучу калыңдыгы ультрафиолет нурлары менен айыктырылуучу каптаманын химиялык курамына жана анын кантип түзүлгөнүнө жараша болот. 0,2 милден 0,5 милге (5µ – 15µ) чейинки өтө жука пленка катмарларын түзүү үчүн иштелип чыккан жана 0,5 дюймдан (12 мм) ашык калыңдыкты камсыз кыла турган системалар бар. Адатта, кайчылаш байланыш тыгыздыгы жогору болгон ультрафиолет нурлары менен айыктырылган каптамалар, мисалы, кээ бир уретан акрилат формулалары, бир колдонулган катмарда жогорку пленка калыңдыгына ээ боло албайт. Айыкканда кичирейүү даражасы калың колдонулган каптаманын катуу жарака кетишине алып келет. Кабаттардын ортосундагы адгезияны күчөтүү үчүн бир нече жука катмарларды колдонуу жана ар бир катмардын ортосуна жылмалоо жана/же "В" баскычын коюу менен жогорку кайчылаш байланыш тыгыздыгына ээ ультрафиолет нурлары менен айыктырылуучу каптамаларды колдонуу менен жогорку курулуш же акыркы калыңдыкка жетишүүгө болот.
Көпчүлүк ультрафиолет нурлары менен айыктырылуучу каптамалардын реактивдүү айыктыруу механизми "эркин радикалдардан башталган" деп аталат. Бул реактивдүү айыктыруу механизми абадагы кычкылтекке сезгич келет, ал айыктыруу ылдамдыгын жайлатат же басаңдатат. Бул басаңдоо көбүнчө кычкылтектин ингибирлениши деп аталат жана өтө жука пленканын калыңдыгына жетүү үчүн эң маанилүү. Жука пленкаларда, колдонулган каптаманын жалпы көлөмүнө карата беттик аянт калың пленканын калыңдыгына салыштырмалуу жогору. Ошондуктан, жука пленканын калыңдыгы кычкылтектин ингибирленишине алда канча сезгич жана өтө жай айыгат. Көп учурда, каптаманын бети жетишсиз айыгып, майлуу/майлуу сезимди көрсөтөт. Кычкылтектин ингибирленишине каршы туруу үчүн, айыктыруу учурунда кычкылтектин концентрациясын алып салуу үчүн азот жана көмүр кычкыл газы сыяктуу инерттүү газдарды бетке өткөрүп, толук жана тез айыктырууга мүмкүндүк берет.
5. Тунук ультрафиолет каптамасы канчалык тунук?
100% ультрафиолет нурлары менен айыктырылуучу каптамалар эң сонун тунуктукту көрсөтө алат жана тармактагы эң мыкты тунук каптамалар менен атаандаша алат. Мындан тышкары, жыгачка колдонулганда, алар максималдуу сулуулукту жана сүрөттүн тереңдигин берет. Айрыкча, жыгачты кошо алганда, ар кандай беттерге колдонулганда укмуштуудай тунук жана түссүз болгон ар кандай алифаттык уретан акрилат системалары кызыгууну жаратат. Андан тышкары, алифаттык полиуретан акрилат каптамалары абдан туруктуу жана убакыттын өтүшү менен түсүнүн өзгөрүшүнө туруктуу. Жылтырактыгы аз каптамалар жылтырак каптамаларга караганда жарыкты алда канча көп чачыратаарын жана ошону менен тунуктугу төмөн болорун белгилей кетүү маанилүү. Бирок, башка каптама химиялык курамына салыштырмалуу, 100% ультрафиолет нурлары менен айыктырылуучу каптамалар бирдей, же андан жогору.
Учурдагы сууда ультрафиолет нурларына бышырылуучу каптамалар эң мыкты салттуу жасалгалоо системалары менен атаандаша тургандай өзгөчө тунуктукту, жыгачтын жылуулугун жана реакциясын камсыз кылуу үчүн иштелип чыгышы мүмкүн. Бүгүнкү күндө рынокто бар болгон ультрафиолет нурларына бышырылуучу каптамалардын тунуктугу, жылтырактыгы, жыгачтын реакциясы жана башка функционалдык касиеттери сапаттуу өндүрүүчүлөрдөн алынганда эң сонун.
6. Түстүү же пигменттүү ультрафиолет нурларынан коргой турган каптамалар барбы?
Ооба, түстүү же пигменттүү каптамалар бардык ультрафиолет нурлары менен айыктырылуучу каптамалардын түрлөрүндө оңой эле бар, бирок оптималдуу натыйжа алуу үчүн эске алуу керек болгон факторлор бар. Биринчи жана эң маанилүү фактор - бул белгилүү бир түстөр ультрафиолет энергиясынын колдонулган ультрафиолет нурлары менен айыктырылуучу каптамага өтүү же кирүү жөндөмүнө тоскоол болот. Электромагниттик спектр 1-сүрөттө көрсөтүлгөн жана көрүнгөн жарык спектри ультрафиолет спектрине түздөн-түз жанаша жайгашканын көрүүгө болот. Спектр - бул демаркациянын так сызыктары (толкун узундуктары) жок континуум. Ошондуктан, бир аймак акырындык менен жанаша жайгашкан аймакка аралашат. Көрүнгөн жарык аймагын эске алганда, анын 400 нмден 780 нмге чейин созулат деген кээ бир илимий дооматтар бар, ал эми башка дооматтарда ал 350 нмден 800 нмге чейин созулат деп айтылат. Бул талкуу үчүн, белгилүү бир түстөр ультрафиолет нурларынын же нурлануунун белгилүү бир толкун узундуктарынын өтүшүн натыйжалуу түрдө бөгөттөй аларын түшүнүү гана маанилүү.
Көңүл ультрафиолет нурлануу аймагына бурулгандыктан, ал аймакты кененирээк изилдеп көрөлү. 2-сүрөттө көрүнгөн жарыктын толкун узундугу менен аны бөгөттөөгө натыйжалуу болгон тиешелүү түстүн ортосундагы байланыш көрсөтүлгөн. Ошондой эле, боёктор, адатта, ар кандай толкун узундуктарынын диапазонун камтый тургандыгын билүү маанилүү, ошондуктан кызыл боёк бир топ диапазонду камтышы мүмкүн, ошондуктан ал жарым-жартылай UVA аймагына сиңип кетиши мүмкүн. Ошондуктан, эң көп тынчсыздандырган түстөр сары - кызгылт сары - кызыл диапазонду камтыйт жана бул түстөр натыйжалуу кургатуу процессине тоскоол болушу мүмкүн.
Боёктор ультрафиолет нурларынын кургашына гана тоскоол болбостон, ак пигменттүү каптамаларды, мисалы, ультрафиолет нурлары менен кургатылуучу праймерлер жана үстүнкү катмар боёкторун колдонууда да эске алынат. 3-сүрөттө көрсөтүлгөндөй, ак пигменттүү титан диоксидинин (TiO2) сиңирүү спектрин эске алыңыз. TiO2 ультрафиолет аймагында абдан күчтүү сиңирүүнү көрсөтөт, бирок ак, ультрафиолет нурлары менен кургатылуучу каптамалар натыйжалуу кургатылат. Кантип? Жооп каптаманы иштеп чыгуучу жана өндүрүүчү тарабынан кургатуу үчүн тиешелүү ультрафиолет лампаларын колдонуу менен бирге кылдаттык менен формулалоодо жатат. Колдонулуп жаткан кеңири таралган, кадимки ультрафиолет лампалары 4-сүрөттө көрсөтүлгөндөй энергия бөлүп чыгарат.
Сүрөттөлүп көрсөтүлгөн ар бир лампа сымапка негизделген, бирок сымапты башка металл элемент менен легирлөө менен, нурлануу башка толкун узундуктарынын аймактарына жылышы мүмкүн. TiO2 негизиндеги, ак, ультрафиолет нурлары менен айыктырылуучу каптамаларда стандарттуу сымап лампасы тарабынан берилген энергия натыйжалуу түрдө бөгөттөлөт. Берилген жогорку толкун узундуктарынын айрымдары айыктырууну камсыздай алат, бирок толук айыктыруу үчүн талап кылынган убакыттын узактыгы практикалык болбошу мүмкүн. Бирок, сымап лампасын галлий менен легирлөө менен, TiO2 тарабынан натыйжалуу түрдө бөгөттөлбөгөн аймакта пайдалуу болгон көп энергия пайда болот. Эки лампа түрүнүн айкалышын колдонуу менен айыктыруу (галлий менен легирленген) жана беттик айыктыруу (стандарттуу сымапты колдонуу) аркылуу ишке ашырууга болот (5-сүрөт).
Акырында, лампалар тарабынан берилген ультрафиолет энергиясы – көрүнгөн жарыктын толкун узундугунун диапазону – натыйжалуу айыктыруу үчүн туура колдонулушу үчүн оптималдуу фотоинициаторлорду колдонуу менен түстүү же пигменттүү ультрафиолет нурлары менен айыктырылуучу каптамаларды түзүү керек.
Башка суроолоруңуз барбы?
Кандайдыр бир суроолор жаралса, компаниянын каптоо, жабдуулар жана процесстерди башкаруу системаларынын учурдагы же келечектеги жеткирүүчүсүнөн суроодон тартынбаңыз. Натыйжалуу, коопсуз жана пайдалуу чечимдерди кабыл алууга жардам берүүчү жакшы жооптор бар. u
Лоуренс (Ларри) Ван Исегем - Van Technologies, Inc. компаниясынын президенти/башкы директору. Van Technologies компаниясы ультрафиолет нурлары менен айыктырылуучу каптамаларды өндүрүүдө 30 жылдан ашык тажрыйбага ээ, алгач илимий-изилдөө жана иштеп чыгуу компаниясы катары баштаган, бирок тез арада дүйнө жүзү боюнча өнөр жайлык каптама жабдууларын тейлеген Application Specific Advanced Coatings™ өндүрүүчүсүнө айланган. Ультрафиолет нурлары менен айыктырылуучу каптамалар ар дайым башка "жашыл" каптама технологиялары менен бирге негизги багыт болуп келген, салттуу технологияларга барабар же андан ашып түшүүчү натыйжалуулукка басым жасалат. Van Technologies компаниясы ISO-9001:2015 сертификатталган сапатты башкаруу системасына ылайык GreenLight Coatings™ брендиндеги өнөр жайлык каптамаларды чыгарат. Көбүрөөк маалымат алуу үчүн, бул жерге кириңизwww.greenlightcoatings.com.
Жарыяланган убактысы: 2023-жылдын 22-июлу
